Okul döneminde çocukların sağlığına dikkat!

Okulların açılmasıyla birlikte çocukların günlük yaşam düzeninde önemli değişiklikler yaşandığını belirten Medicana Bahçelievler Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Adnan Karaoğlu, büyüme çağındaki çocukların omurga sağlığı konusunda aileleri uyardı.

Yaz aylarında daha fazla hareket eden, oyun oynayan ve açık havada zaman geçiren çocukların okul döneminde uzun süre masa başında oturmak ve çanta taşımak durumunda kaldığını ifade eden Karaoğlu, bu değişimin bazı kas-iskelet sistemi yakınmalarına yol açabileceğini söyledi.

UZUN SÜRE HAREKETSİZ KALMAK AĞRIYA YOL AÇABİLİR

Çocukların kasları, eklemleri ve omurgalarının gelişim sürecinde olduğunu hatırlatan Karaoğlu, şu ifadeleri kullandı:

“Yaz aylarında daha fazla hareket eden çocuklar, okulun başlamasıyla birlikte uzun süre masa başında oturdukları bir düzene geçiyor. Bu ani değişiklik bazı çocuklarda boyun, sırt ve bel bölgesinde ağrı, kas yorgunluğu veya duruşla ilgili yakınmalar şeklinde kendini gösterebiliyor.”

Karaoğlu, çocukların oturma pozisyonlarına, çanta kullanımına ve gün içindeki hareket düzeylerine dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.

ÇANTANIN AĞIRLIĞI KADAR TAŞINMA BİÇİMİ DE ÖNEMLİ

Okul çantalarında yalnızca ağırlığın değil, çantanın nasıl taşındığının da önemli olduğuna dikkat çeken Karaoğlu, iki omuz askısının birlikte kullanılması gerektiğini belirtti.

Çantanın sırta mümkün olduğunca yakın taşınmasını ve içindeki yükün dengeli dağıtılmasını öneren Karaoğlu, şöyle konuştu:

“Çocuğun çantasını sürekli tek omzunda taşıması, gövdesini dengelemek için yana doğru eğmesine ve bazı kas gruplarının gereğinden fazla çalışmasına neden olabilir. Bu durum tek başına bir omurga hastalığı oluşturmaz ancak özellikle boyun, omuz ve sırt bölgesinde yorgunluk ve ağrıya yol açabilir.”

“DİK OTUR” DEMEK TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

Çocuklara sürekli “dik otur” uyarısında bulunmanın tek başına çözüm olmadığını ifade eden Karaoğlu, çalışma ortamının da çocuğun fiziksel özelliklerine uygun hazırlanması gerektiğini söyledi.

Masa ve sandalyenin çocuğun boyuna uygun olmaması, ayakların yere rahat basmaması ve saatlerce aynı pozisyonda kalınmasının duruş sorunlarına zemin hazırlayabileceğini belirten Karaoğlu, şunları kaydetti:

“Burada amaç çocuğu saatlerce kusursuz bir duruş içerisinde tutmak değil, uzun süre aynı pozisyonda kalmasını engellemektir. Çocukların ders çalışırken belirli aralıklarla kalkması, birkaç dakika hareket etmesi ve pozisyonunu değiştirmesi oldukça faydalıdır.”

HER AĞRI “BÜYÜME AĞRISI” DEĞİLDİR

Çocuklarda görülen sırt ve bel ağrılarının aileler tarafından zaman zaman “büyüme ağrısı” olarak değerlendirildiğine dikkat çeken Karaoğlu, her ağrının büyümeye bağlanmaması gerektiğini vurguladı.

Tekrarlayan veya giderek şiddetlenen ağrılar ile çocuğun günlük yaşamını etkileyen yakınmaların mutlaka değerlendirilmesini isteyen Karaoğlu, “Gece uykudan uyandıran ağrılar da özellikle dikkate alınmalıdır. Ağrının nerede olduğu, ne zaman başladığı ve hangi hareketle arttığı konusunda çocuğun gözlemlenmesi, hekime tanı açısından önemli bilgiler sağlayabilir” dedi.

VÜCUTTAKİ ASİMETRİLERİ TAKİP EDİN

Ebeveynlerin çocuklarının vücudundaki değişiklikleri gözlemlemesi gerektiğini belirten Karaoğlu; bir omzun diğerinden daha yüksek görünmesi, kürek kemiklerinden birinin daha belirgin olması veya gövdenin bir tarafa eğiliyor gibi görünmesinin farklı nedenlerden kaynaklanabileceğini söyledi.

Bu bulguların doğrudan skolyoz anlamına gelmediğinin altını çizen Karaoğlu, şöyle devam etti:

“Duruş alışkanlıkları veya bacak uzunlukları arasındaki farklılıklar da benzer görüntülere yol açabilir. Ancak özellikle büyüme çağında yeni ortaya çıkan ve giderek belirginleşen asimetrilerin ihmal edilmemesi gerekir. Gerektiğinde bir ortopedi uzmanı tarafından değerlendirilerek nedeninin ortaya konulması önemlidir.”

YANLIŞ OTURMA TEK BAŞINA SKOLYOZA NEDEN OLMAZ

Skolyoz konusunda toplumda bazı yanlış inanışlar bulunduğunu belirten Karaoğlu, ağır okul çantasının veya yanlış oturma pozisyonunun tek başına skolyoza yol açmadığını ifade etti.

Karaoğlu, “Skolyozun birçok farklı nedeni olabilir. Ağır okul çantası ya da yanlış oturma pozisyonu tek başına skolyozun nedeni değildir. Ancak çocukta var olan bir duruş bozukluğunun veya kas-iskelet sistemi problemine bağlı yakınmaların daha fazla hissedilmesine neden olabilir” diye konuştu.

ÇOCUĞUN DAVRANIŞLARI ÖNEMLİ İPUÇLARI VEREBİLİR

Çocukların yaşadıkları ağrıyı veya fiziksel rahatsızlığı her zaman doğru şekilde ifade edemeyebileceğini söyleyen Karaoğlu, ailelerin davranış değişikliklerine dikkat etmesini istedi.

Çocuğun yürüyüşünde değişiklik olup olmadığı, çantasını nasıl taşıdığı, otururken sürekli pozisyon değiştirip değiştirmediği ve spor sonrasında ağrı yaşayıp yaşamadığının gözlemlenebileceğini belirten Karaoğlu, şu önerilerde bulundu:

“Çocuğunuzun çantasını yalnızca tartmayın, nasıl taşıdığına da bakın. Çalışma masasının ve sandalyesinin boyuna uygun olduğundan emin olun. Uzun süre oturmak yerine düzenli hareket molaları vermesini teşvik edin. Spor yapmasını destekleyin ancak uzun süre hareketsiz kaldıysa yoğun antrenmanlara bir anda başlamasına izin vermeyin.”

HANGİ DURUMLARDA UZMANA BAŞVURULMALI?

Op. Dr. Adnan Karaoğlu, tekrarlayan ağrıların “Büyüyor, geçer” düşüncesiyle göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek şu durumlarda ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulmasını önerdi: